259 total views, 1 views today

سرنوشت نهایی جهان

در گذشته ستاره شناسان تصور می کردند که انبساط جهان به تدریج رو به کاهش است، اما هم اکنون می دانیم که در حقیقت انبساط جهان در حال شتاب گرفتن است و کهکشان ها با سرعت فزاینده ای در حال دور شدن از ما هستند همان انرژی تاریکی که 70 درصد مجموع مواد و انرژی موجود را تشکیل می دهد، با راندن کهکشان ها از هم، انبساط جهان را سرعت می بخشد کشف اینکه جهان در حال گسترش است یکی از انقلاب های فکری بزرگ قرن بیستم بود حتی نیوتن و انیشتین تصور جهان گسترش یابنده را نداشتند.

مدلهایی برای تبیین عالم توسط اندیشمندان صورت گرفته‌اند اولین مدل ریاضی برای عالم توسط انیشتین صورت گرفت در مدل ایشان عالم مسدود (فضای بسته و بدون مرز) و کروی و در عین حال ایستاست و به نام جهان استاتیک انیشتین آن را می‌شناسیم هنگامی که انیشتین مشغول ساختن معادلات ریاضی برای این مدل بود، بطور اشتباهی ثابت کیهانی شناختی را در معادله خویش وارد کرد و از طرفی نیرویی بنام پاد گرانش معرفی کرد که برخلاف دیگر نیروها ، از منبع خاصی ناشی نمی‌شد، بلکه در کالبد فضا و زمان نهفته بود انیشتین بعدا از این کارش افسوس خورد این مدل جهان را نه در حال انقباض و نه انبساط می‌داند و به عبارتی دیگر جهان نه کوچکتر و نه بزرگتر می‌شود.

مدل دویستر ، که پس از انیشتین وضع شد، ادامه کارهای انیشتین بود به علاوه هویل تز جهان ساکن و نامحدود را ارائه داد و از طرفی فرضیه جهان نوسانی توسط تولمان وضع شد و ساندیچ آن را بسط داد افزون آنکه کسانی امثال هابل مدل جهان را محدود و گسترش یابنده پیشنهاد کرده‌اند از میان مدلهای موفق دیگر می‌توان به مدلهای فریدیمان دانشمند روسی اشاره کرد این مدلها در واقع بر اساس همان معادلات انیشتین استوار است، منتها فریدیمان ثابت کیهان شناختی و نیروی پاد گرانش را در معادلات و نظریات خویش وارد نکرده است اما بیشتر ستاره‌شناسان امروزه برآنند که کیهان حدود 14 میلیارد سال پیش در فرایند انفجار بزرگ زاده شده‌ است از آن زمان کیهان انبساط یافته و فضا و زمان را نیز با خود گسترش داده‌ است و زمین هم بر اثر سرد شدن موادی که بر اثر انفجار جدا شدند به وجود آمده‌ است.

اگر گسترش به همین روند ادامه یابد سرانجام کیهان چیزی جز مه‌ گسست و سرمای بزرگ نخواهد بود در این حالت، کیهانی گسترده پر از سیاه چاله‌ها و ستارگان خاموش بر جای می‌ماند اگر روند انبساط عالم باز ایستاده و حرکت آن برعکس شود کیهان با تمام کهکشان‌ها و ستارگانش بر خود فرو ریخته و مچاله می‌شود در فرایند مه‌رمب، پایان عالم ابر سیاه چاله‌ای عظیم خواهد بود نمایشنامه آخری به توقف انبساط کیهان و بازایستادن آن منتهی می‌شود. اگر متغیرهای کیهانی دقیقاً متوازن باشند می‌توان از فاجعه کیهانی حذر کرد و کیهان برای مدت‌های مدیدی پابرجا می‌ماند و البته در پایان، هر چند در زمانی طولانی‌تر از سناریوی اول، تسلیم مه‌گسست خواهد شد سرانجام کیهان بسته به نتیجه کشمکش دو نیرو است: نیروی کششی رو به درون گرانشی و نیروی گسلی ناشی از انبساط جهان.

به همین علت تلاش کیهان‌شناسان بر محاسبه بزرگی این دو نیرو متمرکز است بزرگی نیروی گرانشی که باید با اثر انبساطی کیهان مقابله کند بسته به فراوانی اجرام درون کیهان دارد. هر جرمی دارای گرانش است و بر اجرام پیرامون خود نیروی گرانشی وارد می‌کند. هر چیزی که جرم بیشتری داشته باشد گرانش قوی‌تری نیز دارد برای نمونه، گرانش زمین بر تمام نیروهای گرانشی اجرام خرد پیرامونی‌اش، برتری دارد. برای تعیین سرانجام کیهان لازم است که چگالی آن مورد محاسبه قرار گیرد.

در کیهانشناسی از نماد Ω (اومگا، آخرین حرف الفبای یونانی، استعاره‌ای از انتها) برای نمایش چگالی نسبی استفاده می‌کنند مقدار ماده‌ای که برای کند کردن و توقف نهایی انبساط کیهان لازم است (دارای چگالیِ نسبیِ بحرانی) Ω=۱ دارد اگر چگالی نسبی عالم دقیقاً این مقدار باشد در پایان کیهان به تدریج و آرام آرام متوقف می‌شود با Ω کوچک‌تر از یک، نهایت کیهان به مه‌گسست می‌ انجامد و کیهان با Ω بزرگ‌تر از یک نیز به مه‌ رمب ختم می‌شود.

بر این اساس، سرانجام عالم به مقدار چگالی آن بستگی دارد شواهد موجود نشان می‌دهد که Ω از 0/3 کمتر نیست اما باید آثار گرانشی ماده تاریک را نیز در نظر گرفت ماده تاریک به مقدار زیادی در کیهان وجود دارد و آثار گرانشی آن قابل بررسی است میزان انبساط جهان همچنین تحت تاثیر نیروی انرژی تاریک قرار دارد و بدون شناخت آن، سرانجام قطعی کیهان نامعلوم خواهد بود.

اما اگر به زبان ساده این رخداد را شرح دهیم می توان گفت میلیاردها سال بعد خورشید به غول سرخی بدل می‌شود در آن هنگام، در این مورد که آیا زمین توسط خورشیده بلعیده می‌شود یا نه، میان ستاره‌شناسان اختلاف نظر وجود دارد قدر مسلم این است که مدت درازی پیش از این اتفاق به خاطر تورم و افزایش درخشندگی و حرارت خورشید، بخش عمده‌ای از جو زمین پراکنده شده و اقیانوس‌های آن جوشیده و خشک شده‌اند بر اساس یکی از آخرین تحقیقات، زمین بخت چندانی برای بقا ندارد.

با اینکه انبساط خورشید سبب کاهش جرم و نیروی گرانشی آن می‌شود و این خود سیاره‌ها را آزاد می‌کند تا در مدارهای بیرونی‌تر به گردش درآیند، سرانجام، سیاره زمین در جاذبه مارپیچی خورشید گرفتار آمده و به کام آن فرو می‌رود از سوی دیگر، کهکشان آندرومدا، نزدیک‌ترین کهکشان به کهکشان راه شیری، در مسیر برخورد با آن قرار دارد این احتمال قوی وجود دارد که بین سه تا چهار میلیارد سال آینده، این دو کهکشان با هم برخورد کنند و در هم فروروند.

در این صورت، برخورد آن‌ها همچون عبور اشباحی از میان یکدیگر خواهند بود زیرا بیش از 90٪ فضای کهشکان‌ها خالی است و این برخورد بیش از آنکه برخوردی بین ستاره‌ها و سیاره‌ها باشد، زور آزمایی عظیمی بین سیاه چاله‌های مرکزی این دو کهکشان است سرانجام، این دو سیاه چاله با هم یکی می‌شوند و کهکشان بیضوی جدیدی شکل می‌گیرد.

 

منابع قابل استناد:ویکی پدیا

5.0
03
ایجاد مقاله

با ورود به بخش ایجاد مقاله قادر به ثبت و انتشار مطالب ترسناک خود خواهید بود (ضوابط سایت کاربر محور)

در صورتی که این مقاله را مخالف با قوانین جمهوری اسلامی می دانید به ما گزارش دهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.